Dù đám cưới hiện đại đã có nhiều thay đổi nhưng mâm quả ngày cưới vẫn được giữ gìn và được xem như một phần vô cùng quan trọng trong thủ tục cưới hỏi của người Việt. Để hiểu rõ hơn về mâm quả đám cưới và lễ vật đám cưới gồm những gì ở từng vùng miền khác nhau như thế nào, hãy cùng chúng tôi tham khảo bài viết ngay dưới đây.
Mục lục
Mâm quả cưới được xem như là một lễ vật không thể thiếu trong đám cưới của bất kỳ vùng miền nào. Mỗi mâm quả đều mang đến những ý nghĩa quan trọng với mong muốn mang đến và cầu chúc những điều tốt đẹp nhất cho cô dâu chú rể.
Tùy thuộc vào từng vùng miền mà số lượng mâm quả và bao gồm những gì sẽ khác nhau. Thông thường số lượng mâm quả ở miền Bắc luôn là số lẻ, có thể từ 3,5,7,9 hoặc đến 11 tráp. Tuy nhiên số lễ trên mâm quả lại được chuẩn bị với số chẵn và đi theo cặp với ý nghĩa vợ chồng đồng lòng có nhau. Với phong tục cưới hỏi của miền Nam thì ngược lại, số lượng mâm quả lại là số chẵn, thường là 6 hoặc 8.
Theo quan niềm từ xa xưa đến nay của ông bà ta, cưới xin luôn là một trong 3 việc lớn nhất của cuộc đời con người (sự nghiệp, xây nhà và cưới vợ). Khi nhà trai đến nhà gái hỏi cưới, nếu nhà gái đồng thuận cho hôn sự thì sẽ trả lời và cùng với đó là thủ tục “thách cưới” truyền thống. Thách cưới ở đây là việc nhà gái sẽ yêu cầu nhà trai chuẩn bị các lễ vật bao gồm: trà rượu, trầu cau, bánh trái, heo hoặc gà cùng trang phục, trang sức cho cô dâu và tiền mặt, vàng,…
Những sính lễ mà nhà gái yêu cầu mang ý nghĩa xác nhận việc đồng ý kết nối hôn nhân cho cô dâu và chú rể, đồng ý cho hai nhà kết tình thông gia. Mặt khác, một số nơi còn gọi đây là lễ vật để “mua dâu”. Bởi sau khi lấy chồng, người phụ nữ sẽ là người toàn tâm toàn ý chăm sóc gia đình nhà chồng, không còn thời gian dành cho nhà mẹ đẻ nhiều nữa. Bên cạnh đó, những sính lễ như trầu cau hay trái cây,… sẽ được đặt lên bàn thờ của tổ tiên như một lòng thành kính, biết ơn ông bà đã chứng giám cho hôn lễ.
Ở miền Nam, người ta thường sử dụng 6 mâm quả trong đám hỏi bởi số 6 được coi là con số may mắn, tượng trưng cho tài lộc. Tùy thuộc điều kiện kinh tế mà các lễ vật trong mâm quả có thể khác nhau ít nhiều. Thông thường, 6 mâm quả trong đám hỏi ở miền Nam sẽ bao gồm: trầu cau; trà, rượu, nến; bánh su sê; xôi gấc; hoa quả; heo quay.
Số 8 được người miền Nam yêu thích, bởi đây là con số đẹp, thể hiện sự sung túc, may mắn, phát tài. Vậy, 8 mâm quả gồm những gì? Bao gồm: Trầu cau; trà rượu; bánh, trái cây; xôi gấc đỏ; heo quay gà luộc; áo dài, vòng vàng; nến long phụng.
Xem thêm :
Có chồng có được bưng quả không? Đôi điều cần biết khi đi bưng quả
Lễ nạp tài là gì? Lễ nạp tài và sinh lễ đám cưới gồm những gì
Mâm quả đám cưới miền Bắc thường quy định “trong chẵn ngoài lẻ”. Tức là số lễ vật trong mỗi tráp là chẵn, số lượng tráp là lẻ. Vậy nên, số lượng mâm quả trong đám hỏi miền Bắc thường là 5,7,9 tráp.
Tráp ăn hỏi được chuẩn bị rất công phu và cầu kỳ, được sơn son thếp vàng và bày biện rất đẹp theo hình tháp, phủ khăn rồng phụng màu đỏ. Tùy vào số lượng tráp mà lễ vật bên trong cũng có chút thay đổi nhưng bắt buộc phải có trầu cau và chè thơm.
– 5 tráp bao gồm: Mâm trầu cau, mâm chè, mâm hạt sen, mâm rượu và trà, mâm bánh cốm.
– 7 tráp bao gồm: Mâm trầu cau, mâm chè, mâm bánh cốm, mâm rượu và trà, mâm hạt sen, mâm bánh phu thê, mâm bánh đậu xanh.
– 9 tráp bao gồm: mâm trầu cau, mâm chè, mâm bánh cốm, mâm rượu và trà, mâm hạt sen, mâm bánh phu thê, mâm bánh đậu xanh, lẵng hoa quả kết rồng phụng, mâm lợn sữa quay.
Mâm quả cưới miền Trung thường không đặt nặng quá nhiều về hình thức. Số lượng mâm quả cưới cũng không cần quá cầu kỳ mà tùy thuộc vào điều kiện kinh tế để chuẩn bị sao cho hợp lý nhất. Tuy nhiên, có 4 lễ vật bắt buộc phải chuẩn bị đó là: trầu cau, bánh phu thê, chè rượu và nến tơ hồng. Với mỗi lễ vật lại tượng trưng cho một ý nghĩa tốt đẹp khác nhau.
Mâm trầu cau thể hiện ý nghĩa chúc trăm năm hạnh phúc. Bánh phu thê tượng trưng cho tình nghĩa vợ chồng hòa thuận êm ấm. Chè rượu tỏ lòng thành của con cháu dâng lên tổ tiên. Còn cặp nến tơ hồng sẽ do một người cao tuổi có gia đình hạnh phúc thổi tắt sau khi lễ xong, hàm ý mong muốn cuộc sống hôn nhân của đôi trẻ sau này cũng viên mãn.
Gợi ý một số mâm quả trong đám hỏi miền Trung
– Mâm 5 quả bao gồm: Mâm trầu cau; trà, rượu và nến; bánh phu thê; xôi gấc + gà luộc; trái cây.
– Mâm 6 quả bao gồm: Mâm trầu cau; trà, rượu và nến; bánh phu thê; xôi gấc + gà luộc; trái cây; nem chả (hoặc chè).
Khác với miền Bắc, mâm quả đám cưới miền Nam thường là số chẵn: 4, 6, 8, 10. Thông thường, các gia đình miền Nam sẽ chọn 6 và 8. Vì đây là 2 số tượng trưng cho tài lộc, may mắn và hạnh phúc.
Đặc biệt, điểm khác biệt cơ bản trong tráp ăn hỏi của người miền Nam là mẹ chồng sẽ chuẩn bị một tráp quần áo gồm bộ áo dài do mẹ chồng chuẩn bị cùng đôi bông tai, nhằm thể hiện cho sự quan tâm và chăm sóc đối với con dâu.
Bên cạnh đó, thay vì sử dụng bánh cốm như người Bắc thì người miền Nam sẽ chuẩn bị loại bánh có hình vuông, gói bằng lá dứa, gọi là bánh su sê. Cặp bánh su sê với ý nghĩa thể hiện sự gắn kết bền chặt trong đời sống vợ chồng.
Để trả lời cho thắc mắc mâm quả đám hỏi miền nam gồm những gì, bạn có thể tham khảo một số mâm quả thông dụng nhất trong đám hỏi của người miền Nam:
– Mâm 6 quả bao gồm: Mâm trầu cau; trà, rượu và nến (loại nến khắc long phụng); bánh su sê; xôi gấc hình trái tim; hoa quả; heo quay.
– Mâm 8 quả bao gồm: Mâm trầu cau; trà, rượu và nến; bánh su sê; xôi gấc hình trái tim; hoa quả; heo quay; bánh kem; áo dài, vàng vòng, nhẫn cưới.
Ông bà ta có câu: “Miếng trầu là đầu câu chuyện”. Trong phong tục cưới hỏi của người Việt từ xưa đến nay đều không thiếu trầu cau. Vì thế, dù là mâm quả ngày cưới của miền Bắc, Trung hay Nam thì cũng không thể thiếu trầu cau. Số lượng trầu cau trong mâm quả cưới sẽ thể hiện một ý nghĩa hoặc lời chúc tốt đẹp nào đó đến tân lang – tân nương.
Cùng với trầu cau thì xôi gấc cũng là lễ vật quan trọng không kém. Xôi gấc có màu đỏ có hình trái tim, tượng trưng cho sự may mắn, viên mãn trong cuộc sống hôn nhân về sau của đôi trẻ.
Trong phong thủy của người Trung Quốc, rồng và phượng đều là 2 loài được xếp trong bộ tứ linh, tượng trưng cho may mắn, sự hồi phục và vươn lên đến đỉnh cao của thành công và thịnh vượng. Vì thế, trong đám hỏi của người Việt thường có biểu tượng Rồng và Phượng, nhằm thể hiện cho hôn nhân hòa hợp, tài lộc và có nhiều con cái.
Những loại quả thường được sử dụng trong mâm quả, đó là: táo, nho, đu đủ, mãng cầu, xoài,… Mỗi loại quả lại thể hiện ý nghĩa riêng nhưng chung quy lại tất cả đều mong muốn cô dâu chú rể có cuộc sống hôn nhân ngọt ngào, đầy đủ về vật chất, giàu về tình cảm.
Mâm quả bánh phu thê không thể thiếu trong đám hỏi người miền Nam. Mâm quả cưới bánh phu thê của người miền Nam thể hiện lời hứa chung thủy son sắt của đôi bạn trẻ khi trở thành vợ chồng. Đây cũng chính là lời hứa và lời chúc phúc của nhà trai dành cho nhà gái.
Trong sính lễ ăn hỏi sẽ có mâm quả cưới heo quay, một con heo sữa sẽ được để nguyên và quay. Hình dáng tròn trịa, da căng bóng, hồng hào của con heo sẽ tượng trưng cho sự phát tài, phát lộc và một cuộc sống hạnh phúc viên mãn sau này.
Rượu, thuốc là những lễ vật không thể thiếu trong đám hỏi của người miền Bắc. Người miền Bắc cho rằng sự cay nồng của rượu sẽ làm tăng thêm cảm xúc cho cuộc vui và hơn thế nữa mâm quả cưới rượu thuốc sẽ tượng trưng cho lòng hiếu kính của con cháu, nhất là của chú rể với tổ tiên của nhà gái.
Trong lễ ăn hỏi, mâm quả xôi gà là biểu tượng cho truyền thống văn minh lúa nước từ ngàn đời nay của dân tộc Việt Nam. Màu đỏ của gấc thể hiện tấm lòng son sắt, thủy chung của cô gái dành cho chàng trai. Kết hợp cùng màu vàng của đỗ là sự mạnh mẽ, bản lĩnh của người đàn ông trong gia đình để góp phần tạo nên mái ấm hạnh phúc.
Mâm quả cưới bánh cốm là mâm quả truyền thống của người miền Bắc. Mâm quả cưới này thể hiện cho sự hài hòa của đất trời, thể hiện sự đồng thuận của âm dương. Dân gian xem sự hài hòa của trời đất chính là sự kết hợp hoàn hảo của vợ và chồng, sự kết hợp cho một “bến đỗ” hạnh phúc viên mãn về sau. Bên cạnh đó, sử dụng bánh cốm trong lễ cưới hỏi cũng tượng trưng cho mong muốn về tình yêu son sắt và thủy chung của vợ chồng.
Trong văn hóa tiếp khách của người miền Bắc, không thể thiếu ấm chè trên bàn. Một ấm chè nóng thể hiện sự ấm cúng, giúp mọi người cởi mở hơn khi trò chuyện. Vì thế, phong tục cưới hỏi của người miền Bắc không thể thiếu mâm quả chè.
Mâm quả này sẽ được để lên bàn thờ gia tiên khi 2 bên gia đình cử hành nghi thức cưới hỏi. Đây cũng là cách để con cháu thể hiện lòng biết ơn, kính hiếu với ông bà tổ tiên và xin phép ông bà tổ tiên chứng giám cho tình yêu, hạnh phúc của con cháu.
Nếu như miền Bắc và miền Trung thường chọn bánh cốm làm lễ vật trong mâm quả thì người miền Nam lại ưu tiên bánh kem. Hương vị ngọt ngào của bánh kem thể hiện lời cầu chúc cho tình yêu vợ chồng ngọt ngào và đậm sâm.
Hơn nữa, sự xuất hiện của bánh kem còn làm bộ mâm quả cưới đầy đủ và đẹp mắt hơn đồng thời thể hiện giúp các cặp đôi thể hiện cá tính và sở thích riêng thông qua cách lựa chọn màu sắc, họa tiết được trang trí trên bánh.
Tiền vàng vẫn là mâm quả cưới không thể thiếu được của người miền Nam. Dù nhà gái không đưa ra yêu cầu thách cưới nhưng trong đám hỏi nhà trai vẫn sẽ chuẩn bị một mâm quả tiền, vàng.
Mâm quả cưới tiền vàng được hiểu là sự đóng góp của nhà trai trong việc tổ chức lễ cưới và cũng một phần nào đó thể hiện sự biết ơn công lao dưỡng dục của bố mẹ cô dâu.
Có thể thấy, mâm quả cưới không chỉ là lễ vật đến xin con dâu mà quan trọng hơn nó còn thể hiện sự thành kính của gia đình nhà trai. Vì vậy, sự chu đáo, cẩn thận trong chuẩn bị mâm quả cưới là điều vô cùng cần thiết. Hy vọng, với những chia sẻ hữu ích trên đây đã giúp các bạn giải tỏa được thắc mắc liên quan đến tráp cưới gồm những gì, để chuẩn bị mâm quả cưới tốt nhất cho ngày trọng đại của mình.